Kategorie Ciąża i poródZdrowie

Ciąża pozamaciczna – zagrożenie, którego kobieta może nie być nawet świadoma

Z ciążą bywa różnie. Zdarza się nieplanowana albo przeciwnie, jest długo wyczekiwana. W każdym przypadku masz jednak nadzieję, że dzidziuś w Twoim łonie będzie się zdrowo rozwijał. Niestety… nie zawsze wszystko przebiega zgodnie z planem. Czasami do implantacji zarodka dochodzi poza jamą macicy, co zazwyczaj kończy się poronieniem, a nawet krwotokiem wewnętrznym. Ciąża pozamaciczna stanowi więc ogromne zagrożenie dla zdrowia i życia kobiety. Dowiedz się, jak się objawia i jakie są jej przyczyny? Czy można zapobiec ciąży ektopowej?

ciąża ektopowa
Imgur.com

Ciąża pozamaciczna: co to oznacza?

Ciąża pozamaciczna, czyli ektopowa, to taki rodzaj ciąży, w której zapłodniona komórka jajowa zagnieździła się poza błoną śluzową macicy – w jajowodzie (95% przypadków), jajniku, szyjce macicy, a nawet w narządach jamy brzusznej! Żadne z tych miejsc nie jest właściwe do prawidłowego rozwoju ciąży.

Nie dość, że brak tam odżywczej tkanki dla płodu, to jeszcze nie ma wystarczająco dużo przestrzeni na jego wzrost. To mogłoby doprowadzić do rozerwania organu, w którym znalazł się zarodek, krwawienia i innych powikłań, zagrażających zdrowiu, a nawet życiu matki.

Najczęściej ciąża ektopowa kończy się poronieniem, ale może dojść również do pęknięcia, np. jajowodu. W konsekwencji czego istnieje poważne ryzyko wystąpienia niepłodności, a nawet śmierci kobiety.

ciąża pozamaciczna
Imgur.com

Ciąża pozamaciczna a test ciążowy

W początkowym etapie ciąża pozamaciczna jest trudna do rozpoznania, ponieważ nie daje wyraźnych objawów. Ewentualne pierwsze symptomy przypominają objawy normalnie rozwijającej się ciąży (zanika miesiączka, pojawia się tkliwość piersi, nudności i/lub wymioty).

Test ciążowy nie pomaga nawet we wstępnej diagnostyce, ponieważ w przypadku ciąży ektopowej jego wynik nie zawsze będzie pozytywny. Tylko u ok. 50% kobiet, u których płód rozwija się poza macicą, taki test wykrywa ciążę. W związku z tym, część pań w ogóle nie jest świadoma zagrożenia.

Ciąża pozamaciczna jest ciążą wysokiego ryzyka i wymaga wzmożonej kontroli ginekologicznej przez całe 9 miesięcy. Prawdopodobieństwo wystąpienia ciąży ektopowej wynosi 1/100 i pojawia się częściej u kobiet pomiędzy 25. a 30. rokiem życia.

ciąża ektopowa
Imgur.com

Ciąża pozamaciczna: rodzaje

W zależności od miejsca implantacji zarodka poza jamą macicy, wyróżnia się 4 rodzaje ciąży ektopowej. Są to:

1. Ciąża jajowodowa

To najczęstsza postać ciąży pozamacicznej. Dochodzi do niej, gdy zapłodniona komórka rozwija się w obrębie jajowodu, stwarzając tym samym ryzyko powiększania i rozciągania jego ścianek.

Często kończy się ona poronieniem trąbkowym lub pęknięcia jajowodu i krwotokiem wewnętrznym wylewającym się do jamy brzusznej kobiety. Zależy to głównie od odcinka jajowodu, na którym zagnieździło się jajeczko.

2. Ciąża jajnikowa

Objawy ciąży jajnikowej są podobne do tych, które występują w ciąży jajowodowej. Jednak ta cechuje się tym, że rozwój i implantacja zapłodnionego jajeczka następuje w jajniku bądź na nim.

Najczęściej dotyczy kobiet, które rodziły kilka razy i dobiegają 40-tki.

3. Ciąża szyjkowa

Mamy z nią do czynienia, gdy komórka zagnieżdża się poniżej ujścia wewnętrznego macicy, niosąc ze sobą duże ryzyko wystąpienia silnego krwotoku.

Zwykle kończy się przed upływem 20 tygodnia ciąży. Wcześniej pojawiają się krwiste upławy lub nieregularne krwawienia po uprzednim zatrzymaniu miesiączki.

4. Ciąża brzuszna (otrzewnowa)

Ciąża ta charakteryzuje się tym, że zarodek zagnieżdża się w jakimś narządzie wewnętrznym, w jamie brzusznej. Może do tego dojść, gdy jajeczko znajdujące się na końcu jajowodu łączy się z plemnikiem, a następnie oderwie się i wpadnie na przykład między jelita.

Główny objaw ciąży otrzewnowej, to ból w dolnej części brzucha oraz długotrwałe wymioty, nudności, zaparcia bądź biegunki.

ciąża pozamaciczna
Imgur.com

Ciąża pozamaciczna: przyczyny

Za najczęstsze przyczyny wystąpienia ciąży ektopowej uznaje się:

– wady anatomiczne dróg rodnych kobiety (np. za wąski jajowód albo przyrośnięty do jajnika, co utrudnia przesuwanie się jajeczka do macicy),

– zmiany przerostowe jajowodów (powstające po zapaleniu przydatków albo będące powikłaniami po zabiegu ginekologicznym, np. po operacji jajowodów czy torbieli jajnika),

– wcześniej przebyte ciąże pozamaciczne,

– endometriozę,

– częste i nieleczone infekcje intymne,

– przebyte zakażenia chlamydią bądź rzeżączka,

– stosowanie antykoncepcyjnej wkładki domacicznej (miedzianej lub hormonalnej).

Do zagnieżdżenia zarodka poza macicą może dojść także, gdy zapłodnienie udało się, mimo stosowania doustnej antykoncepcji hormonalnej.

Ponadto, ryzyko ciąży pozamacicznej jest większe u kobiet, które:
– skończyły 35 lat,
– chorują na choroby zapalne narządów miednicy mniejszej,
– posiadają przerośniętą śluzówkę macicy, która powoduje kłopoty z zajściem w ciążę i odpowiednie zagnieżdżenie,
– przeszły stymulację owulacji w terapii niepłodności.

ciąża pozamaciczna
Imgur.com

Ciąża pozamaciczna: objawy

W pierwszych tygodniach ciąży, objawy są podobne jak przy normalnym, prawidłowym zagnieżdżeniu zarodka. U kobiety zatrzymuje się miesiączka, jej piersi są tkliwe i pojawiają się mdłości. Później dochodzi pogorszenie samopoczucia, niepokój oraz bóle podbrzusza.

Charakterystyczne objawy ciąży ektopowej ujawniają się dopiero po ok. 5. tygodniu ciąży. Są to:

    1) krwawienie lub plamienie z pochwy
    Może przypominać lekkie krwawienie menstruacyjne (koloru czerwonego lub brązowego).

    2) charakterystyczny ból brzucha i miednicy
    Może pojawić się nagle lub trwać przez dłuższy czas z niezmienną intensywnością, albo występować cyklicznie ze wzrastającą siłą. Zwykle dotyczy tylko jednej strony brzucha (lewy lub prawy jajowód), jest odczuwany jako tępy lub kłujący ból, który nie ustępuje samoistnie.

    3) ból ramion
    Może być związany z krwawieniem wewnętrznym, które podrażnia nerwy znajdujące się w ramionach. Konieczna jest wtedy natychmiastowa pomoc medyczna.

    4) niskie ciśnienie i omdlenia
    Mogą wystąpić zasłabnięcia i zawroty głowy, będące wynikiem przyspieszonego tętna oraz niskiego ciśnienia krwi. Gdy występuje również bladość skóry i zimne poty, prawdopodobieństwo wystąpienia krwotoku wewnętrznego jest bardzo duże (dlatego, jak najszybciej, trzeba wezwać pogotowie).

Objawy te nie muszą występować jednocześnie. Zdarza się, że jedynym sygnałem nieprawidłowości jest brunatna, krwista wydzielina, której nie towarzyszy ból. Kiedy jednak plamienie występuje wraz z bólem, prawdopodobieństwo ciąży pozamacicznej jest bardzo duże.

ciąża pozamaciczna
Imgur.com

Ciąża pozamaciczna: diagnostyka

Lekarz często zleca badanie hCG we krwi, którego poziom na wczesnym etapie prawidłowej ciąży ulega podwojeniu co drugi dzień. Natomiast, jeśli jego poziom wzrasta zbyt wolno, prawdopodobnie mamy do czynienia z ciążą pozamaciczną.

Dodatkowo w diagnozowaniu ciąży ektopowej wykonuje się badanie USG, by sprawdzić, czy zarodek zagnieździł się prawidłowo w jamie macicy, czy poza nią.

W bardziej skomplikowanych przypadkach konieczne jest wykonanie laparoskopii zwiadowczej.

Bardzo ważne jest jak najszybsze zdiagnozowanie ciąży pozamacicznej, ponieważ w skrajnych przypadkach krwotok wewnętrzny może prowadzić nawet do śmierci kobiety.

Ciąża pozamaciczna: leczenie

Leczenie zależy od stanu kobiety oraz rozmiaru i lokalizacji zarodka. Niekiedy ciąża pozamaciczna sama zanika, ale zazwyczaj stanowi zagrożenie dla zdrowia, a nawet życia matki.

Donoszenie jej do terminu porodu czy przeszczep zagnieżdżonego jajeczka do jamy macicy – nie są możliwe. Dlatego też, ciążę ektopową trzeba zakończyć.

Jeżeli ciąża pozamaciczna ma kilka tygodni, kobiecie podaje się metotreksat, czyli preparat hamujący rozwój jaja płodowego i prowadzący do obumarcia zarodka. Może być przyjmowany doustnie, domięśniowo lub bezpośrednio do pęcherzyka ciążowego.

Gdy ciąża jest bardziej rozwinięta albo doszło do pęknięcia jajowodu, niezbędna będzie operacja (poprzez nacięcie brzucha lub endoskopowo) i usunięcie go.

Utrzymujący się podwyższony poziom hCG po wykonanym zabiegu może oznaczać, że pozostały jakieś nieprawidłowe tkanki. Usuwa się je poprzez wstrzyknięcie metotreksatu lub wykonując kolejną operację.

ciąża ektopowa
Imgur.com

Niestety nie ma sprawdzonego sposobu zapobiegania ciąży pozamacicznej. Ważne jednak, aby nie dopuszczać do infekcji oraz stanów zapalnych przydatków, które zwiększają ryzyko jej wystąpienia

Źródła: www.pbkm.pl, dziendobry.tvn.pl, www.medonet.pl, www.poradnikzdrowie.pl, parenting.pl, parenting.pl
Fotografie: Imgur.com (miniatura wpisu), Imgur.com
×