Kategorie NiemowlęPoradyZdrowie

Ciemieniucha – czym jest i jak ją leczyć? Domowe sposoby na pozbycie się problemu

Każda kochająca mama chce jak najlepiej dla swojego malucha. Dba o niego najlepiej jak potrafi, czasami nawet kosztem własnego odpoczynku. Nic więc dziwnego, że gdy zauważy na główce niemowlęcia żółte, nieładne łuski zaczyna panikować. Chociaż ciemieniucha, bo o niej mowa, jest powszechną dolegliwością wśród małych dzieci, to nadal (niesłusznie!) kojarzy się z brakiem odpowiedniej higieny.

ciemieniucha
Imgur.com

Czym jest ciemieniucha?

Ciemieniucha to zrogowaciały, łuskowaty naskórek tworzący na początku białą, a później żółtawo-brązową skorupę. Występujący najczęściej na główce dziecka w okolicach ciemiączka. Może jednak przenieść się również na inne części ciała, tj. twarz (brwi, nos), uszy, szyję, klatkę piersiową, pośladki, a nawet miejsca intymne.

Nie można nazwać jej chorobą, ale jest zaliczana do stanów zapalnych o charakterze łojotokowym. Chociaż zmiany na skórze są często rozległe i wyglądają nieestetycznie, nie są bolesne, swędzące czy zagrażające zdrowiu maluszka.

Ciemieniucha pojawia się na owłosionej skórze, czyli w miejscu największego wydzielania gruczołów łojowych i przypomina trochę tłusty łupież. Jest wyleczalna, ale zdarza się, że nawraca (w niektórych przypadkach nawet wielokrotnie). Zazwyczaj jednak raz zlikwidowana ciemieniucha pozostaje tylko wspomnieniem.

Kiedy się pojawia i jak długo trwa?

Przypadłość ta dotyka najczęściej dzieci w wieku niemowlęcym i zaczyna się pojawiać zwykle w pierwszych sześciu tygodniach życia. Przytrafia się również dwu – i trzylatkom, ale znacznie rzadziej.

Ciemieniucha występuje u 10% noworodków, ale aż u 70% niemowląt trzymiesięcznych. Wraz z upływem kolejnych miesięcy zwykle zanika, ale u niektórych dzieci (ok. 7%) może się wciąż pojawiać nawet w wieku 2 lat.

Bywa, że żółte łuski znikają same po kilku tygodniach i już nigdy nie wracają. Zwykle ciemieniucha samoistnie przestaje narastać po 3-6 miesiącu życia dziecka. Wtedy bowiem jego skóra zaczyna funkcjonować normalnie i nie wpływają już na nią ciążowe hormony matki.

Szacuje się, że po podjęciu odpowiedniego leczenia nieestetyczne zmiany znikają po upływie ok. 2 – 3 tygodni.

ciemieniucha
Imgur.com

Dlaczego powstaje ciemieniucha? Jakie są jej przyczyny?

Chociaż ciemieniucha jest powszechnym problem wśród niemowląt, to przyczyny jej powstawania nie są do końca jasne. Wyróżnia się jednak trzy, najbardziej prawdopodobne, powody występowania zmian na skórze dziecka:

    1. ciążowe hormony matki

    Androgeny kobiety przenikają przez łożysko, stymulując gruczoły łojowe dziecka do produkcji wydzieliny ochraniającej jego skórę. W wyniku działania tych hormonów, gruczoły łojowe noworodka są nadmiernie pobudzane do pracy. Produkowany przez nie łój często po wydostaniu się na powierzchnię skóry, zasycha wraz ze złuszczającymi się komórkami naskórka.

    Naukowcy jednak mają wątpliwości, czy proces ten mógłby być wystarczającą przyczyną rozwinięcia się stanu zapalnego?

    2. grzyb z rodzaju Malassezia Baill.

    Chociaż występuje u dzieci z łojotokowym zapaleniem skóry, to jego obecność stwierdza się również u zdrowych niemowląt. W związku z tym, musi istnieć jeszcze inny czynnik, który sprawia, że u niektórych z nich ciemieniucha się rozwija, u innych nie.

    3. niedostateczny rozwój i niewłaściwe funkcjonowanie gruczołów łojowych

    Wydzielanie hormonów u noworodka nie jest jeszcze zupełnie wyregulowane i gruczoły łojowe produkują nadmierną ilość sebum. Łój łączy się z łuszczącym się naskórkiem, tworząc skorupę w postaci grubych, żółtawych łusek, które są widoczne między innymi na główce dziecka.

Występowanie ciemieniuchy obserwuje się częściej u maluszków urodzonych w okresie wiosennym i letnim, kiedy gruczoły łojowe pracują intensywniej. Ponadto, bardziej narażone na wystąpienie nieestetycznych zmian skórnych są dzieci, u których stwierdza się również objawy alergii, np. atopowe zapalenie skóry.

Niekiedy ciemieniuchę uznaje się za skutek braku odpowiedniej higieny. Jest to jednak niesłuszne, a wręcz krzywdzące oskarżenie. Wystąpienie żółtawych łusek na głowie niemowlaka nie oznacza, że mama źle go pielęgnowała. Sposób karmienia również nie wpływa na pojawienie się tych nieładnych zmian na skórze.

ciemieniucha
Imgur.com

Ciemieniucha: domowe sposoby

Chociaż ciemieniucha nie jest zbyt uciążliwa dla maluszka ani nie zagraża jego zdrowiu, warto zacząć ją likwidować jak najszybciej (póki ma postać łagodną a nie uporczywą). Walka ze zmianami skórnymi może wymagać od nas nieco cierpliwości, ale tylko regularne stosowanie poniższych metod przyniesie oczekiwane rezultaty.

#1 Oliwka

Może to być oliwka, której używasz na co dzień do pielęgnacji swojego bobaska albo oliwa salicylowa (nie zaleca się jednak stosowania oliwy z oliwek). Wmasuj ją w problematyczne miejsca około 10-15 minut przed kąpielą, aby oliwka mogła spokojnie „popracować” na skórze. Warto też maluszkowi założyć cienką czapeczkę, aby nie wytarł zbyt szybko preparatu.

Po upływie kilkunastu minut, gdy żółte łuski będą już zmiękczone, wyczesz je delikatnie. W tym celu użyj miękkiej szczoteczki do włosów i usuwaj tylko te, które bez problemu odchodzą od skóry. Nie wolno zdrapywać opornych fragmentów!

Na końcu należy umyć dziecku główkę szamponem, jak zwykle.

#2 Olej kokosowy

Przy łagodnej postaci ciemieniuchy sprawdzi się również olej kokosowy. Podobnie jak oliwkę wsmarowuje się go w skórę głowy (bądź inne miejsca z nieestetycznymi zmianami). Po kilkunastu minutach strupki oraz łuski powinny być rozmiękczone i łatwo odchodzić od skóry.

Pamiętaj, że ciemieniuchy nie wolno zdrapywać paznokciami. Skóra niemowlęcia jest bardzo delikatna i łatwo można ją podrażnić, uszkodzić albo doprowadzić do wtórnych infekcji, zakażeń bakteryjnych oraz stanów zapalnych.

#3 Wazelina

Innym sposobem usuwania ciemieniuchy z owłosionej skóry głowy jest smarowanie jej wazeliną. Najlepiej po nałożeniu preparatu założyć dziecku bawełnianą czapeczkę i pozostawić tak na całą noc.

Następnego dnia rano zmienione miejsca powinny być wygładzone. Skorupka z łoju i komórek naskórka znajdzie się w czapeczce albo będzie bardzo łatwa do usunięcia szczoteczką do włosów.

ciemieniucha
Imgur.com

#4 Płatki owsiane

Można też zastosować delikatny peeling z rozmoczonych w wodzie płatków owsianych lub otrąb pszennych. Wystarczy dwie łyżki płatków zalać bardzo ciepłą wodą i pozostawić na kilka minut, aby zmiękły. Następnie powstałą „papkę” rozsmarować na główce dziecka przy szczególnym uwzględnieniu zmienionych chorobowo miejsc.

Masuj skórę głowy delikatnie przez 5-10 minut. Później wykąp maluszka oraz umyj jego włoski szamponem. Dzięki takim zabiegom nieestetyczne łuski będą zmiękczone i łatwe do usunięcia.

Warto też posmarować zmienione miejsca kremem nawilżającym.

#5 Mąka ziemniaczana

To babcina metoda na ciemieniuchę, ale również skuteczna. Jednym minusem może być malutki bałagan ?. Polega ona bowiem na posypywaniu głowy niemowlęcia mąką ziemniaczaną lub pudrem. Dzięki temu zmiany skórne szybciej się wysuszą, a problem zostanie rozwiązany.

#6 Specjalne kosmetyki z apteki

W cięższych przypadkach potrzebne będzie zastosowanie maści salicylowej bądź innych produktów na ciemieniuchę. W aptekach są dostępne w różnych postaciach, tj. kremy, olejki, spray’e, szampony. Zawierają one m.in. substancje natłuszczające oraz wyciągi roślinne.

Nie wolno jednak stosować maści łagodzących podrażnienia skórne ani maści o działaniu przeciwgrzybiczym czy wysuszającym (nawet tych dostępnych bez recepty). Maści zawierające antybiotyki albo leki sterydowe są wręcz zabronione!

żółte łuski
Imgur.com

Kiedy ciemieniucha wymaga wizyty u lekarza?

Jeśli zmiany na skórze są łagodne, nie wymagają żadnego leczenia. Wystarczą domowe sposoby. Jednak, gdy pomimo 14-dniowej, regularnej „walki” z ciemieniuchą, żółte łuski nie znikają albo objawy te nasilają się i rozprzestrzeniają, lepiej udać się do lekarza.

Pediatra lub dermatolog dziecięcy oceni, czy stan skóry dziecka jest poważny. Doradzi, jaki specyfik użyć, aby wyleczyć ciemieniuchę. Być może konieczne będzie zastosowanie silniejszych leków lub dokładniejsza diagnostyka w kierunku alergii bądź łuszczycy.

Ciemieniucha – czy można jej zapobiec?

Trudno mówić o skutecznej profilaktyce, bo przyczyny pojawiania się ciemieniuchy nie są jednoznaczne. Niektórzy jednak zalecają smarowanie główki niemowlęcia oliwką i czesanie jej miękką szczoteczką, nawet jeśli jest zupełnie łysa.

Ważne jest również unikanie przegrzewania dziecka, zwłaszcza skóry głowy, ponieważ pot sprzyja rozwojowi ciemieniuchy. Dlatego w domu nie należy zakładać maluszkowi czapki, chyba że na krótko po kąpieli i tylko te wykonane z naturalnych tkanin. Ubieranie jej na cały dzień, nawet gdy niemowlę śpi otulone kocykiem jest błędem.

Trzeba też codziennie czesać włoski dziecka miękką szczotką i myć je co najmniej dwa razy w tygodniu (chociażby samą wodą).

zmiany skórne
Imgur.com

Jedne rodzą się łyse, inne z lokami. Dlaczego nie każda główka noworodka jest owłosiona?

Nawet uporczywa ciemieniucha, prędzej czy później przejdzie. Wystarczy, że będziesz konsekwentnie stosować zalecane metody i przestaniesz się przejmować

Źródła: www.doz.pl, parenting.pl, www.medonet.pl, www.mjakmama24.pl, www.edziecko.pl
Fotografie: Imgur.com
×